Nationaal Park Hollandse Duinen

Wat is Nationaal Park Hollandse Duinen?

Nationaal Park Hollandse Duinen is een Nederlands nationaal park langs de Zuid-Hollandse kust, van Hoek van Holland tot Hillegom. Het combineert duinen, stranden, bossen, landgoederen, veenweiden en bollenvelden met verschillende dorpen en steden, en werd op 28 april 2026 het 22e nationale park van Nederland, en het eerste dat volledig binnen de provincie Zuid-Holland ligt.

Landschapstypen binnen het park zijn onder meer strand- en duinstroken, strandwallen, parken en landgoederen zoals Kasteel Duivenvoorde en Landgoed Voorlinden, bossen waaronder het Haagse Bos, landbouwgrond en recreatiegebieden: ook de Keukenhof en de bollenvelden in de regio hebben binnen de parkgrenzen een recreatieve functie.

Wanneer werd Hollandse Duinen een nationaal park?

Het plan werd op 28 april 2026 goedgekeurd door minister Jaimi van Essen, verantwoordelijk voor natuurbeleid bij het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Een eerste aanvraag voor het gebied werd op 9 december 2020 ingediend, met een gewijzigde aanvraag in september 2024.

Hollandse Duinen heeft een langere publieke geschiedenis dan de status van 2026 doet vermoeden: in 2016 deed het gebied mee aan een publieksverkiezing voor "mooiste natuurgebied van Nederland", via een bidbook dat op 15 september 2016 werd ingediend. Het eindigde als derde, na de Waddenzee en de Veluwe, en de campagne leverde € 300.000 op voor de ontwikkeling van het gebied.

Hoe groot is het nationaal park?

Hier spelen twee cijfers die niet hetzelfde zijn. Het officieel aangewezen nationale park beslaat ruim 18.000 hectare, ongeveer 183 km². Het bredere samenwerkingsgebied Hollandse Duinen (het partnerschap van meer dan 60 partijen, inclusief omliggend gebied dat zelf geen parkstatus draagt), beslaat circa 453 km², elders genoteerd als 47 km lang en tot 8,5 km breed.

Bronnen: Rijksoverheid.nl en Provincie Zuid-Holland, beide geraadpleegd op 11 augustus 2026.

Hoeveel soorten leven er in het nationaal park?

Nationaal Park Hollandse Duinen telt meer dan 7.000 geregistreerde soorten planten en dieren, verspreid over de mix van duinen, stranden, bossen, landgoederen en veenweiden binnen het park (Bron: Rijksoverheid.nl, geraadpleegd op 11 augustus 2026). Het cijfer geldt voor het hele park, niet voor één afzonderlijk reservaat.

Waar past Kijkduin in het nationaal park?

Kijkduin ligt aan de zuidrand van het park, in Den Haag. Het aangrenzende duingebied Westduinpark & Wapendal is een van de Natura 2000-kerngebieden van het park, en het nabijgelegen Solleveld & Kapittelduinen is een ander. Ook de Zandmotor, het kunstmatige zandschiereiland net ten noorden van Kijkduin, maakt deel uit van het park.

Het bredere Natura 2000-netwerk binnen Hollandse Duinen (circa 6.000 hectare, onderdeel van 14.500 hectare Natuurnetwerk Nederland) omvat verderop langs de kust richting Wassenaar en Katwijk ook Meijendel, Berkheide en Coepelduynen.

Maakt de Zandmotor deel uit van het nationaal park?

De Zandmotor, het kunstmatige zandschiereiland net ten noorden van Kijkduin, maakt deel uit van Nationaal Park Hollandse Duinen. Hij ligt in de zuidelijke strook van het park, naast de kerngebieden Westduinpark & Wapendal en Solleveld & Kapittelduinen, de twee Natura 2000-gebieden het dichtst bij Kijkduin. Zie de Zandmotor-gids voor hoe hij werkt.

Kun je zonder beperkingen naar Solleveld & Kapittelduinen?

Solleveld & Kapittelduinen, het duingebied bij Kijkduin, wordt beheerd door duinwaterbedrijf Dunea, niet door de gemeente. De toegang is beperkt: bezoekers hebben een online dagkaart nodig, en Dunea houdt het aantal mensen per dag aan een maximum. Dat verschilt van het naastgelegen Westduinpark & Wapendal, dat de gemeente Den Haag met vrije toegang beheert. Zie de Westduinpark-gids voor dat gebied.

Welke organisaties hebben het nationaal park opgericht?

Hollandse Duinen is een samenwerkingsverband, geen enkel beheerd landgoed. Het is ontwikkeld door duinwaterbedrijf Dunea samen met gemeenten in de regio, IVN, Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland, Staatsbosbeheer, Stichting Duinbehoud, Stichting Duivenvoorde en Zuid-Hollands Landschap, naast 29 andere gebiedspartners. Het dagelijkse beheer ligt bij de afzonderlijke terreinbeheerders, niet bij één centrale organisatie.

Welke begrippen kom je tegen?

Natura 2000

Een EU-breed netwerk van beschermde natuurgebieden; verschillende reservaten binnen Hollandse Duinen, waaronder Westduinpark & Wapendal en Solleveld & Kapittelduinen, vallen hieronder.

Natuurnetwerk Nederland

Het Nederlandse ecologische netwerk dat natuurgebieden verbindt; de Natura 2000-zones van Hollandse Duinen maken deel uit van dit bredere, circa 14.500 hectare grote netwerk.

Strandwal

Een lage zandrug die door de zee is gevormd over duizenden jaren, landinwaarts van de huidige duinen en evenwijdig aan de kust.

Verder lezen

• De Zandmotor: hoe hij werkt en hoe je er veilig komt
• Strand van Kijkduin: boulevard, strandslagen en waar het rustig is
• Kijkduin of Scheveningen: welk strand in Den Haag kies je?
• Westduinpark: kerngebied van het nationaal park, met de hoogste duin
• Geschiedenis van Kijkduin
• Volledige activiteitengids voor Kijkduin (Engels)