Natuur
De Zandmotor bij Kijkduin uitgelegd
De Zandmotor is een kunstmatig schiereiland van circa 128 hectare, in 2011 door Rijkswaterstaat aangelegd met 21,5 miljoen kubieke meter zand voor de kust tussen Kijkduin en Ter Heijde. Het beschermt de kust tegen zeespiegelstijging doordat wind en stroming het zand geleidelijk verspreiden, en levert tegelijk nieuw natuur- en recreatiegebied op. Vanaf Kijkduin is het over het strand een wandeling van ongeveer een kwartier.
Laatst gecontroleerd op 10 augustus 2026Wat is de Zandmotor?
De Zandmotor is een experimenteel kustbeschermingsproject: in plaats van de kust regelmatig met kleine hoeveelheden zand te verstevigen, spoot Rijkswaterstaat in 2011 in één keer ongeveer 21,5 miljoen kubieke meter zand op voor de kust tussen Kijkduin en Ter Heijde (Rijkswaterstaat, 2026). Het schiereiland besloeg bij aanleg circa 128 hectare. Wind, golven en zeestroming verspreiden het zand sindsdien geleidelijk langs de kust, waardoor duinen en strand op natuurlijke wijze meegroeien in plaats van dat er telkens actief zand wordt aangevoerd.
De levensduur van het effect was oorspronkelijk op 20 jaar geraamd; na tien jaar monitoring gaat Rijkswaterstaat uit van een langere werking, mogelijk 30 tot 40 jaar (Rijkswaterstaat, 2026). Naast kustbescherming leverde het project ongeveer 35 hectare extra natuur- en recreatiegebied op.
| Kenmerk | Gegeven |
|---|---|
| Aanlegjaar | 2011 |
| Hoeveelheid zand | circa 21,5 miljoen m³ |
| Oppervlakte | circa 128 hectare |
| Locatie | Voor de kust tussen Kijkduin en Ter Heijde (Monster) |
| Opdrachtgever | Rijkswaterstaat |
| Terreinbeheerder | Stichting Zuid-Hollands Landschap |
Hoe kom je er vanaf Kijkduin?
De Zandmotor sluit direct aan op het strand van Kijkduin in zuidelijke richting, naar Ter Heijde en Hoek van Holland toe. Je loopt of fietst over het strand of het strandpad; er is geen aparte weg naartoe. Een gangbare route begint bij de parkeerplaats aan de Machiel Vrijenhoeklaan 175, vanwaar je via strandopgang 2 (het Hoek van Hollandpad) nog circa een kwartier over het strand naar de Zandmotor loopt. Vanaf de zuidkant is parkeren ook mogelijk bij strandopgang Molenslag in Ter Heijde, eveneens met ongeveer een kwartier lopen langs het strand.
Wat kun je er zien en doen?
- Wandelen: een open, leeg landschap van zandplaten en een lagune, heel anders dan het bebouwde Kijkduin-strand verderop.
- Fietsen: een fietspad loopt over de Zandmotor met uitzicht over zee.
- Kitesurfen, windsurfen en golfsurfen: vooral aan de noordpunt van het gebied, met vlak en relatief ondiep water dat ook bij beginnerslessen wordt gebruikt (zie de pagina over kitesurfen en windsurfen).
- Fossielen zoeken: het opgespoten zand bevat af en toe fossielen, zoals kiezen van mammoeten of kaken van reuzenherten.
- Zwemmen: inmiddels toegestaan rond de Zandmotor, maar zonder reddingsbrigade zoals op het hoofdstrand.
Let bij bezoek op het getij en de weersomstandigheden: bij de lagune kan drijfzand voorkomen en kan het water snel opkomen. Bel bij noodgevallen 112.
Combineer je bezoek met de wandelgids voor Westduinpark en Solleveld of bekijk waar je in Kijkduin kunt overnachten via de hotelgids.
Voor de aanleg, werking en actuele veiligheidsinformatie van de Zandmotor zelf: zie de Zandmotor uitgelegd.
Veelgestelde vragen
Wat is de Zandmotor precies?
De Zandmotor is een kunstmatig schiereiland van circa 128 hectare voor de kust tussen Kijkduin en Ter Heijde, aangelegd door Rijkswaterstaat in 2011 met ongeveer 21,5 miljoen kubieke meter zand. Wind, golven en stroming verspreiden dat zand geleidelijk langs de kust, wat de duinen op natuurlijke wijze versterkt.
Hoe loop of fiets je vanaf Kijkduin naar de Zandmotor?
Vanaf Kijkduin loop of fiets je over het strand of het strandpad in de richting van Ter Heijde en Hoek van Holland. Vanaf de parkeerplaats bij de Machiel Vrijenhoeklaan is het via strandopgang 2 (Hoek van Hollandpad) nog ongeveer een kwartier lopen over het strand tot de Zandmotor begint.
Mag je zwemmen bij de Zandmotor?
Zwemmen rond de Zandmotor is toegestaan, maar er is geen reddingsbrigade aanwezig zoals op het hoofdstrand van Kijkduin. Let op sterke stroming bij de lagunes en op opkomend water, en bel 112 bij problemen.
Wie beheert de Zandmotor?
Rijkswaterstaat is opdrachtgever en verantwoordelijk voor het kustbeschermingsproject. Stichting Zuid-Hollands Landschap beheert het gebied als natuur- en recreatiegebied.
Bronnen
- Rijkswaterstaat, "Zandmotor: natuurlijke kustbescherming" – rijkswaterstaat.nl (geraadpleegd 10 augustus 2026)
- Zuid-Hollands Landschap, "De Zandmotor" – zuidhollandslandschap.nl (geraadpleegd 10 augustus 2026)